fa خانواده های ژنی ؛ سازمان دهی، تشکیل و تکامل ژنتيك عمومي Genetics مروری Review <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="text-align: right line-height: 150% direction: rtl unicode-bidi: embed"><span lang="FA" style="font-size: 12pt line-height: 150%"><font face="arial, helvetica, sans-serif">خانواده های ژنی شامل چندین ژن همولوگ می باشند که از لحاظ توالی و عملکرد بسیار یکسان می باشند. این خانواده ها در ژنوم بصورت پراکنده یا پشت سرهم قرار گرفته اند. اگر اعضای یک خانواده ژنی در طول ژنوم پراکنده شده باشند و در یک ناحیه قرار نداشته باشند معمولا دارای عملکردهای بخصوصی می باشند. تعداد بالای نسخه های ژنی این خانواده ها در اثر فرآیندهایی مانند دوبرابری ژنی و هم چنین رونویسی معکوس در ژنوم ایجاد شده است. یکی از دلایل وجود این نسخه های تکراری در ژنوم نیاز بالای سلول به محصولات این ژن ها می باشد. محصولات این ژن ها در فرآیندهای حیاتی سلول مانند همانند سازی، رونویسی و ترجمه دخیل می باشند. از فواید دیگر آن می توان به افزایش تنوع ژنتیکی یک موجود یا جمعیت در اثر تکرار توالی ها اشاره کرد که در دوره تکاملی جانداران به افزایش بقای آن ها کمک می کند. نیروهای متفاوت تکاملی در ایجاد، حفظ و یا تغییر این خانواده های ژنومی دخیل می باشند. تکامل تجمعی، انتخاب مثبت و رانش ژنتیکی از نمونه های این نیروها هستند که نقش عمده ای را در شکل گیری خانواده های ژنی ایفا می کنند. در این مطالعه به بررسی نحوه تشکیل و سازمان دهی خانواده های ژنی در ژنوم می پردازیم و عوامل موثر در تکامل آن ها و نقش آن ها در ژنوم را بررسی می کنیم.</font><font face="B Nazanin"><o:p /></font></span></p> <p><font size="3" face="times new roman,times,serif">  Gene families are considered as groups of homologous genes which they share very similar sequences and they may have identical functions. Members of gene families may be found in tandem repeats or interspersed through the genome. These sequences are copies of the ancestral genes which have underwent changes. The multiple copies of each gene in a family were constructed based on gene duplications and reverse transcription in the genome, which in turn, would give rise to gene variability in an individual or population. Furthermore, it would provide the cell`s vital demands for duplication, transcription, and translation. Differences in family size due to gene duplication and gene loss in cell-specific lineages may provide insights of evolutionary forces that have shaped the mammalian genome. Positive selection and concerted evolution are the main forces and the original candidates of shaping gene families and their larger partner, gene superfamily. </font></p> خانواده ژنی, ابر خانواده ژنی, تکامل تجمعی, دوبرابری ژن ها Gene Family, Gene Superfamily, Concerted Evolution, Gene Duplication 143 153 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-24-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Mehraban محمد حسین مهربان saido666@gmail.com 10031947532846005218 10031947532846005218 No Department of Biology, Division of Genetics, University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه زیست شناسی، بخش ژنتیک، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Javad Jamshidi جواد جمشیدی javadjamshidi@gmail.com 10031947532846005219 10031947532846005219 No Department of Biochemistry, Fasa University of Medical Sciences, Fasa, Iran گروه بیوشیمی، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران Sadeq Vallian صادق ولیان svallian@biol.ui.ac.ir 10031947532846005220 10031947532846005220 Yes Department of Biology, Division of Genetics, University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه زیست شناسی، بخش ژنتیک، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران