fa مروری بر اثر فاکتورهای تراتوژنیک بر جنین فيزيولوژي Physiology مروری Review <p dir="RTL"><strong>مقدمه: </strong>ناهنجاری شناسی یا تراتولوژی شاخه‌ای از علم جنین‌شناسی است که به مطالعه علل، مکانیسم‌ها و الگوی تکوین غیرطبیعی ‌می‌پردازد. تراتوژن‌ها به عوامل آسیب‌زای رشد جنین در دوره بارداری گفته ‌می‌شود که برخی از آن‌ها از سد جفتی عبور کرده و بر دوره‌های تکوینی تأثیر سوء ‌می‌گذارند و سبب ایجاد ناهنجاری ‌می‌شود، هرچند داروهای تراتوژن ممکن است باعث بهبود حال عمومی مادر شوند اما برای جنین سمی بوده و باعث تأثیرات و نقایص متعددی ‌می‌شوند. ازآنجاکه سلامت جنین و بررسی فاکتورهای خطر در این دوران اهمیت به سزایی دارد، هدف از این مقاله مروری بررسی برخی از انواع تراتوژن‌ها (از قبیل اشعه، عوامل عفونی، اختلالات دمایی و شرایط مادری) و سپس به‌طور خاص اثر داروهای تراتوژن بر جنین که شامل برخی از داروهای مجاز (از قبیل استامینوفن، تالیدومید، آسیکلوویر، آرام‌بخش‌ها و ضد تشنج‌ها) و داروهای غیرمجاز (از قبیل نیکوتین، الکل، کوکائین و ماری‌جوانا) ‌است.</p> <p><strong><span dir="RTL">نتیجه &shy;گیری:</span></strong><span dir="RTL"> به‌طورکلی تراتوژن‌ها بسته به نوع و زمان مصرف آن‌ها در دوران بارداری اثرات منفی بر جنین ‌می‌گذارند و منجر به نقایص و اختلالات جبران‌ناپذیری ‌می‌شوند که شناخت هرچه بهتر آن‌ها ‌می‌تواند از این نقایص جلوگیری کند، چراکه بسیاری از داروهای بهبوددهنده حال مادر دارای مشابهاتی از همان دارو ولی با تراتوژنیسیته پایین‌‌تر هستند.</span></p> <p><strong><em>Background & Objectives: </em></strong>Teratology is a branch of embryology science that studies causes, mechanisms and abnormal pattern development. Embryo growth traumatic factors during pregnancy are called teratogens that some teratogens pass the placental barrier and cause adverse effect during development stages and malformation, however a drug may improve general health of the mother, but it might be poisonous for embryo and cause diverse malformation. Since study of embryo health and risk factor in this stage is important, the aim of this review article was the investigation of some types of teratosgens (such as radiation, infectious agents, heat disorders, maternal conditions) and particularly the effect of teratogenic drugs on embryo including some legal drugs (such as acetaminophen, thalidomide, acyclovir, sedatives and anticonvulsants) and illegal drugs (such as nicotine, alcohol, cocaine and marijuana).</p> <p><strong><em>Conclusion: </em></strong>In general, teratogens depending on the type and duration of exposure in pregnancyperiod, adversely affect embryo and cause various disorders. A better understanding of these teratogens can contribute to prevent these defects, since many other drugs with similar effects and lower teratogenicity can be used to improve mothers&rsquo; health.</p> تراتوژلوژی, تراتوژن, داروهای تراتوژنیک, تکوین جنین Teratology, Teratogen, Teratogenic Drugs, Embryo Development 426 439 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1180-1&slc_lang=fa&sid=1 Manzarbanoo Shojaei fard منظربانو شجاعی فرد 100319475328460017975 100319475328460017975 No Department of Physiology, Fasa University of Medical Sciences, Fasa, Iran گروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران Samira Malekzadeh سمیرا ملک زاده samira_malekzade@yahoo.com 100319475328460017976 100319475328460017976 Yes Department of Physiology, College of Sciences, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran گروه فیزیولوژی، دانشکده علوم، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Mehrdad Shariati مهرداد شریعتی 100319475328460017977 100319475328460017977 No Department of Biology, Kazerun Branch, Islamic Azad University, Kazerun, Iran گروه بیولوژی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران