fa دزیمتری اندام‌های حساس بیماران ضمن سی تی اسکن اسپیرال از ناحیه سر، شکم و لگن با استفاده از TLD و فانتوم Rando راديولوژي Radiology پژوهشي Research <p><strong>زمینه و هدف:</strong> با وجود آنکه تصویر برداری سی تی اسکن فقط 11 درصد تمام تصویربرداری‌ها را تشکیل می‌دهد ولی 67 درصد پرتوگیری ناشی از موارد تشخیصی را به خود اختصاص داده است. به هنگام انجام سی تی اسکن از ناحیه سر و گردن ارگان‌های حیاتی دیگر مثل تیروئید و عدسی چشم‌ها نیز در میدان تابش اشعه قرار می‌گیرند. همچنین در حین سی تی اسکن از ناحیه شکم و لگن تخمدان‌ها نیز در معرض تابش قرار می‌گیرند. به علت حساسیت زیاد این ارگان‌ها، احتمال بروز سرطان و سایر ناهنجاری‌ها در این ارگان‌ها رو به افزایش می‌باشد. بنابراین اندازه گیری دز جذبی این ارگان‌ها اهمیت بسزائی دارد. هدف از این مطالعه، اندازه گیری دز جذبی ارگان‌های حساس بیمارانی می‌باشد که از ناحیه سر و گردن و شکم و لگن آنان تصویر برداری سی تی اسکن اسپیرال انجام گرفته است.</p><p><strong> مواد و روش‌ها:</strong> در این تحقیق، پرتوگیری اندام‌های حساس بیماران به پرتو، در ضمن انجام اسکن اسپیرال از ناحیه سر، شکم و لگن در بیمارستان ولی عصر شهرستان فسا مورد مطالعه و اندازه گیری قرار گرفته است. به منظور دزیمتری اندام‌های حساس بیماران از یک فانتوم استاندارد «راندو» و دزیمترهای TLD-100 به شکل چیپس استفاده گردید. این فانتوم به صورت لایه هایی به ضخامت 2.5 سانتیمتر که بر روی یکدیگر قرار می‌گیرند ساخته شده است. هر لایه دارای منافذی می‌باشد که می‌توان دزیمترها درون آن‌ها قرار داد. برای کالیبراسیون دزیمترها، دزیمترهای حرارت داده شده را در برابر تابش اشعه ایکس KV120 قرار داده و منحنی کالیبراسیون رسم گردید. در این مطالعه در هر منفذ دو کریستال (TLD) قرار داده شد. دز جذبی ارگان از محاسبه میانگین قرائت شده از هر دو کریستال بدست آمد. جهت قرائت دزیمترها از دستگاه قرائت گر (Harshaw4500, Ohio, USA) استفاده گردید. </p><p><strong>نتایج:</strong> نتایج این تحقیق نشان داد که در هنگام سی تی اسکن اسپیرال ناحیه سر، بیشترین پرتوگیری را پوست سر در ناحیه استخوان پس سری به میزان 11.45 mGy و کم‌ترین پرتوگیری را غده تیروئید به میزان mGy 0.5 دریافت کرده است. همچنین در اسکن اسپیرال از ناحیه شکم و لگن حداکثر پرتوگیری در پوست ناحیه شکم mGy 32.23 و کم‌ترین پرتوگیری در ناحیه چشم به میزان mGy 15.0 محاسبه گردید. نتایج محاسبه شده با مقادیر قرائت شده توسط آشکار ساز دستگاه سی تی اسکن اسپیرال هم خوانی دارد. </p><p><strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به اصل ALARA توصیه می‌شود شرایط تصویربرداری طوری انتخاب شود که بدون لطمه زدن به کیفیت تصویر، دز جذبی اندام‌های حساس در حد امکان کاهش داده شود. </p> <p><strong>Background & Objectives:</strong> Computed tomography (CT) represents 11% of all diagnostic radiology procedures but it contributes to almost 67% of the total effective dose to the human population. In head and neck CT which consist of 1/3 of total CT scans, other critical organs such as lenses and thyroid are in the radiation field. Also in the abdomen and pelvis scan, irradiation of ovaries is unavoidable. Because of high sensitivity of these organs, the probability of abnormality and cancer in these organs has increased. Therefore the dose assessment in these organs is very important. The aim of this study is to estimate the absorbed dose in critical organ of patient undergoing common head, neck, abdomen and pelvic spiral CT scan. </p><p><strong>Materials & Methods:</strong> In this study, Lithium fluoride thermo luminescent dosimeters (TLD-100, Harshaw) were used to determine the absorbed dose of critical organ of tissue equivalent rando phantom (Alderson research industries, Inc, Stanford, Conn, U.S.A). The phantom was sectional in design and manufactured with a 2.5 cm slab thickness. Each section contained some holes that allowed accommodation of TLDs. At least two crystals were placed in each hole. The average value of the TLD readings was taken as the organ dose. Readouts were obtained on a Harshaw 4500 reader (Harshaw, Ohio, USA). For calibration, the annealed dosimeters were exposed to an X-ray beam resulting from 120 kVp tube voltage and calibration curve was plotted. </p><p><strong>Results:</strong> result of this study showed during head CT scan the maximum absorbed dose belongs to occipital bones skin. Which were about 11.45 mGy and the minimum absorbed dose belong to thyroid gland which was 0.5 mGy. During abdomen & pelvic spiral CT, the maximum absorbed dose of abdomen skin was 23.32 mGy and the minimum absorbed dose in the eye region was 0.15 mGy. The readout results are correlated with the results of spiral CT detector with the “ALARA” principle, we recommend suitable techniques should be selected to reduce absorbed dose of critical organ without reducing image quality. </p><p><strong>Conclusion:</strong> further research is required to investigate whether modification of the parameters used during routine spiral CT scan can be limited absorbed dose of critical organ without a significant loss of image quality. </p> دزیمتری، ترمولومینسانس، سی تی اسکن، فانتوم راندو TLD, Rando Phantom, Spiral CT Scan, Dosimetr 131 135 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-44&slc_lang=fa&sid=1 Gholamhosein Haddadi غلامحسن حدادی ghadadi@gmail.com 1003194753284600509 1003194753284600509 Yes Simin Mehdizadeh سیمین مهدی زاده 1003194753284600510 1003194753284600510 No Mohammad Bagher Haddadi محمدباقر حدادی 1003194753284600511 1003194753284600511 No Mohammad Hasan Meshkibaf محمدحسن مشکی باف 1003194753284600512 1003194753284600512 No