Journal of Advanced Biomedical Sciences

fa مکان یابی بهینه مراکز درمانی شهری با استفاده از GIS : منطقه 11 شهر تهران Location Allocation of Health Care Centers Using Geographical Information System: region 11 of Tehran سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (Geographic Information System) پژوهشي Research زمینه و هدف: مکان‌یابی بهینه مراکز درمانی، دسترسی افراد به خدمات درمانی را تسهیل کرده و عدم توزیع متناسب مراکز درمانی، افزایش روزافزون مشکلات شهروندان در دسترسی به این مراکز را به دنبال دارد. هدف عمده این پژوهش، ارزیابی نحوه‌ی توزیع مراکز درمانی و مشخص کردن نواحی محروم از این خدمات در منطقه‌ی مورد مطالعه است. مواد و روش‌ها: این مطالعه، یک مطالعه‌ی موردی است که در منطقه 11 شهر تهران انجام شده است. داده‌های این مطالعه در قالب نقشه جمع آوری و با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی در محیط GIS تحلیل شده‌اند. نتایج: در منطقه‌ی مورد مطالعه 10 بیمارستان قرار دارد که 7% از کل بیمارستان‌های شهر تهران را شامل می‌شوند. در ارزش‌گذاری لایه‌های اطلاعاتی، لایه‌ی مراکز مسکونی و لایه‌ی مراکز صنعتی به ترتیب بیشترین وزن (19%) و کمترین وزن (1%) را گرفتند. پس از تحلیل سازگاری، نرخ ناسازگاری کاربری‌های مختلف با کاربری درمانی 4% به دست آمد. همچنین با تعیین شعاع خدمت دهی1500 متر، همپوشانی محدوده‌ی سرویس‌دهی بیمارستان‌های موجود مشخص گردید. نتیجه‌گیری: با تلفیق لایه‌های اطلاعاتی بر روی نقشه‌ی نهایی، محدوده‌ی مناسب برای استقرار مراکز درمانی مشخص شد. این مطالعه نشان داد مکان فعلی اکثر مراکز درمانی منطقه 11 شهر تهران با معیارهای علمی و ضرورت‌های این کاربری مطابقت ندارد. Background & Objective: Location allocation of healthcare centers facilitates the accessibility of health services and the lack of proper distribution of these centers leads to increasing problems of citizens' access to these centers. The main objective of this study was to evaluate the distribution of healthcare centers in the region of the study and to determine deprived areas from this services. Materials & Methods: This research is a case study that has been done on region 11 of Tehran. The data were collected form maps and they have been analyzed by Analytical Hierarchy Process (AHP) in GIS environment. Results: There are 10 hospitals in the study area that include seven percentage of all hospitals in Tehran. In the evaluation of the information layers, the layers of the residential and the industrial centers were respectively weighted %19(maximum weight) and %1(minimum weight). After the compatibility analysis, the rate of incompatibility of different lands with treatment land was four percentage. This study showed overlapping services of existing hospitals by determining service radius of 1500 m. In addition, with combining information layers on the final map, suitable areas for optimal placement of health centers were identified. Conclusion: The results of this study showed that current locations of medical centers in region11 of Tehran do not match with scientific standards. مکان یابی, مراکز درمانی, مدل تحلیل سلسله مراتبی, GIS Location allocation, Healthcare centers, AHP, GIS 463 474 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-233-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Ahadnejad محسن احدنژاد 10031947532846006188 10031947532846006188 No Department of Geographic and urban planning, Zanjan University, Zanjan, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Hosein Ghaderi حسین قادری 10031947532846006189 10031947532846006189 No Department of health economics, Iran University of Medical Science, Tehran, Iran. گروه اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mohammad Hadian محمد هادیان 10031947532846006190 10031947532846006190 No Department of health economics, Iran University of Medical Science, Tehran, Iran. گروه اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Payam Haghighatfard پیام حقیقت فرد payam_haghighatfard@yahoo.com 10031947532846006191 10031947532846006191 Yes School Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Banafsheh Darvishi بنفشه درویشی 10031947532846006192 10031947532846006192 No School Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Elham Haghighatfard الهام حقیقت فرد 10031947532846006193 10031947532846006193 No Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. گروه اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Bitasadat Zegordi بیتاسادات زگردی 10031947532846006194 10031947532846006194 No Status unit, Fasa University of Medical Sciences, Fasa, Iran. بخش آمار، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران. Arash Bordbar آرش بردبار 10031947532846006195 10031947532846006195 No IT unit, Fasa University of Medical Sciences, Fasa, Iran. بخش آمار و فناوری اطلاعات، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فسا، ایران.