fa مطالعه هیستومورفومتری و هیستوشیمی کبد در موش‌های صحرایی بالغ نر و ماده متعاقب مصرف کوتاه‌مدت و بلندمدت متیل فنیدات بافت شناسي Histology پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> متیل فنیدات، از داروهای رایج در درمان بیماری بیش فعالی کودکان است. استفاده از این ترکیب با افزایش میزان فعالیت دستگاه عصبی مرکزی و سطح هوشیاری همراه است. متیل فنیدات با مهار گیرنده‌های دوپامینی باعث افزایش سطوح دوپامین خارج سلولی می‌گردد. مطالعات مختلف اثرات این ترکیب بر اندام‌های مختلف را مورد ارزیابی قرار داده‌اند بااین‌وجود، تاکنون مطالعه مقایسه‌ای هدفمندی در مورد اثرات وابسته به زمان متیل فنیدات بر ساختمان میکروسکوپی کبد در جنس نر و ماده صورت نگرفته است.</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> سطوح سرمی آنزیم‌های کبدی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ALT, AST, ALP</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و نمونه‌های بافت کبد موش‌های صحرایی نر و ماده بالغ که به مدت دو و هشت هفته تحت درمان با متیل فنیدات (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">10</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">mg/kg/day</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) قرار داشتند، جهت مطالعه آماده شد. مطالعات هیستومورفومتری بافت کبد به کمک دوربین مجهز به نرم‌افزار آنالیز تصاویر صورت گرفت. مطالعه هیستوشیمیایی بافت کبد به روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Oil Red O</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> انجام شد.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> سطوح سرمی آنزیم‌های کبدی در گروه‌های تحت درمان در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت. این افزایش در حیوانات ماده بیشتر بود. شاخص‌های مورفومتری بافت کبد به دنبال مصرف متیل فنیدات در موش‌های صحرایی نر و ماده در مقایسه با گروه کنترل تا حدودی کاهش یافت. این کاهش در مصرف طولانی‌مدت متیل فنیدات و نیز در موش‌های صحرایی ماده نمود بیشتری داشت. در مطالعات هیستوشیمیایی بافت کبد، اختلاف بارزی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بین گروه‌های تحت مطالعه مشاهده نگردید.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: این تحقیق نشان داد که مصرف متیل فنیدات به‌ویژه به‌صورت طولانی‌مدت می‌تواند </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سطوح سرمی آنزیم‌های کبدی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و ساختار میکروسکوپی کبد را تحت تأثیر قرار دهد که در این میان، تغییرات مشاهده‌شده با توجه به جنس حیوان در موش‌های صحرایی ماده بیشتر است که می‌تواند بازگوکننده تأثیرپذیری بیشتر جنس ماده از اثرات جانبی متیل فنیدات باشد.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; <strong><em>Background & Objective:</em></strong> Methylphenidate is one of the most common medications used for treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). The administration of methylphenidate, through blocking of dopamine receptors and increment of extracellular dopamine levels, leads to escalation in central nervous system activity. Numerous studies investigated the effect of methylphenidate on body organs however; there is no comparative and time dependent study about the effects of this agent on the liver tissue in male and female rats.<br> <strong><em>Material & Methods:</em></strong> Adult male and female rats were treated with methylphenidate (10 mg/kg) for two and eight weeks. The blood level of hepatic enzymes (AST, ALT, ALP) was assessed and the liver tissue samples were prepared for morphometric studies. Microscopic studies were made by digital camera. Histochemical studies were done with Oil Red O staining method.<br> <strong><em>Results:</em></strong> Blood levels of hepatic enzymes were increased (especially in females) in MPH treated groups compared to control rats. Histomorphometric results revealed that the evaluated indices were reduced by following the administration of methylphenidate in male and female rats compared to control group. These reductions were noticeable in long term administration and in female rats. In histochemical investigations, there were no significant differences observed between experimental groups.<br> <strong><em>Conclusion:</em></strong> The results of this study showed that, long term administration of methylphenidate could induce some alterations in hepatic enzymes and microscopic structure of the liver of rats and in this way it seems that female rats were more susceptible in comparison to male rats which can be a reflection of the greater impact of females from the side effects of methylphenidate.<br> &nbsp; موش صحرایی, متیل فنیدات, کبد Rat, Methylphenidate, Liver 1248 1256 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1133-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Pouraman محمد پورامان kianifard@tabrizu.ac.ir 1610049624 100319475328460019061 No . Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz,Tabriz,Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران davoud kianifard داود کیانی فرد davoudkianifard@gmail.com 2754393201 100319475328460019062 Yes Division of Histology, Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz,Iran بخش بافت‌شناسی، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران ghasem akbari قاسم اکبری ghasem.akbari89@gmail.com 5199616722 100319475328460019063 No Division of Anatomy, Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tabriz, Tabriz,Iran بخش آناتومی، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران