fa مروری بر نسل دوم و سوم فناوری تعیین توالی DNA ژنتيك عمومي Genetics مروری Review <p dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;">تعیین</span> <span style="font-family:b nazanin;">توالی</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"> DNA </span></span><span style="font-family:b nazanin;">از</span> <span style="font-family:b nazanin;">مهم‌ترین</span> <span style="font-family:b nazanin;">دستاوردهای</span> <span style="font-family:b nazanin;">بشر</span> <span style="font-family:b nazanin;">محسوب</span> <span style="font-family:b nazanin;">می‌شود.</span> <span style="font-family:b nazanin;">امروزه</span> <span style="font-family:b nazanin;">روش‌های</span> <span style="font-family:b nazanin;">متفاوتی</span> <span style="font-family:b nazanin;">جهت</span> <span style="font-family:b nazanin;">تعیین</span> <span style="font-family:b nazanin;">توالی نوکلئوتیدها به</span> <span style="font-family:b nazanin;">کار</span> <span style="font-family:b nazanin;">می‌رود. آشنایی</span> <span style="font-family:b nazanin;">با این</span> <span style="font-family:b nazanin;">دانش</span> <span style="font-family:b nazanin;">از</span> <span style="font-family:b nazanin;">ارکان</span> <span style="font-family:b nazanin;">اجتناب‌ناپذیر</span> <span style="font-family:b nazanin;">پژوهش‌های</span> <span style="font-family:b nazanin;">مرتبط</span> <span style="font-family:b nazanin;">با</span> <span style="font-family:b nazanin;">علم</span> <span style="font-family:b nazanin;">زیست‌شناسی</span> <span style="font-family:b nazanin;">است. تعیین توالی نوکلئوتیدها</span> <span style="font-family:b nazanin;">در</span> <span style="font-family:b nazanin;">گرایش‌های</span> <span style="font-family:b nazanin;">پژوهشی</span> <span style="font-family:b nazanin;">و</span> <span style="font-family:b nazanin;">کاربردی</span> <span style="font-family:b nazanin;">گسترده</span> <span style="font-family:b nazanin;">مانند</span> <span style="font-family:b nazanin;">تشخیص</span> <span style="font-family:b nazanin;">بیماری،</span> <span style="font-family:b nazanin;">زیست‌فناوری، زیست‌شناسی</span> <span style="font-family:b nazanin;">جنایی</span> <span style="font-family:b nazanin;">و</span> <span style="font-family:b nazanin;">زیست‌شناسی</span> <span style="font-family:b nazanin;">سیستماتیک</span> <span style="font-family:b nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:b nazanin;">می‌شود که</span> <span style="font-family:b nazanin;">به‌طور</span> <span style="font-family:b nazanin;">چشمگیری</span> <span style="font-family:b nazanin;">پژوهش</span> <span style="font-family:b nazanin;">و</span> <span style="font-family:b nazanin;">کشفیات</span> <span style="font-family:b nazanin;">در</span> <span style="font-family:b nazanin;">این</span> <span style="font-family:b nazanin;">زمینه</span> <span style="font-family:b nazanin;">را</span> <span style="font-family:b nazanin;">سرعت</span> <span style="font-family:b nazanin;">بخشیده است.</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;">تاکنون چندین نسل از فناوری تعیین توالی به وجود آمده که بر اساس ماهیت عملکرد و اطلاعات خروجی طبقه‌بندی می‌گردند. درحالی‌که روش تعیین توالی ختم زنجیره که توسط سنگر معرفی شد بیش از 30 سال متداول بود و در پروژه ژنوم انسان نیز این روش استفاده شد اما در سال‌های اخیر تغییرات در فناوری تعیین توالی شتاب گسترده‌ای یافته است. در سال 2005 نخستین روش تعیین توالی نسل دوم معرفی شد که خروجی بسیار بالاتر و هزینه‌های فوق‌العاده کمتری نسبت به روش سنگر داشت و هم‌اکنون شاهد آغاز فعالیت نسل سوم فناوری تعیین توالی هستیم</span><span style="font-family:b nazanin;">.</span><br> <span style="font-family:b nazanin;">ازآنجاکه پژوهشگران علم ژنتیک در ایران نیز از این فناوری‌ها</span> <span style="font-family:b nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:b nazanin;">می‌نمایند</span> <span style="font-family:b nazanin;">و</span> <span style="font-family:b nazanin;">با</span> <span style="font-family:b nazanin;">توجه</span> <span style="font-family:b nazanin;">به</span> <span style="font-family:b nazanin;">نیاز</span> <span style="font-family:b nazanin;">به</span> <span style="font-family:b nazanin;">منابع</span> <span style="font-family:b nazanin;">فارسی</span> <span style="font-family:b nazanin;">قابل‌فهم</span> <span style="font-family:b nazanin;">در</span> <span style="font-family:b nazanin;">این</span> <span style="font-family:b nazanin;">زمینه،</span> <span style="font-family:b nazanin;">مؤلفان</span> <span style="font-family:b nazanin;">مقاله</span> <span style="font-family:b nazanin;">حاضر</span> <span style="font-family:b nazanin;">بر</span> <span style="font-family:b nazanin;">آن</span> <span style="font-family:b nazanin;">شدند</span> <span style="font-family:b nazanin;">تا</span> <span style="font-family:b nazanin;">به</span> <span style="font-family:b nazanin;">ترجمه</span> <span style="font-family:b nazanin;">و</span> <span style="font-family:b nazanin;">نگارش</span> <span style="font-family:b nazanin;">مجموعه‌ای</span> <span style="font-family:b nazanin;">از</span> <span style="font-family:b nazanin;">مقالات</span> <span style="font-family:b nazanin;">مروری</span> <span style="font-family:b nazanin;">در</span> <span style="font-family:b nazanin;">این</span> <span style="font-family:b nazanin;">زمینه</span> <span style="font-family:b nazanin;">بپردازند</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> مقاله</span> <span style="font-family:b nazanin;">حاضر</span> <span style="font-family:b nazanin;">به</span> <span style="font-family:b nazanin;">معرفی</span> <span style="font-family:b nazanin;">مختصر</span> <span style="font-family:b nazanin;">مرسوم‌ترین روش‌های تعیین توالی نسل دوم و سوم پرداخته</span> <span style="font-family:b nazanin;">است.</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></p> <p></p> <p>DNA sequence determination is a tremendous human achievement. DNA sequencing includes several methods and technologies in use for determining the order of the nucleotide bases in a molecule of nucleic acid. Knowledge of DNA sequences has become indispensable for the basic biological researches. Nucleotides sequence determination is used in numerous applied fields such as diagnostics, biotechnology, forensic biology and biological systematics. The advent of DNA sequencing has significantly accelerated biological researches and discoveries.<br> There are several generations of DNA sequencing technologies that can be well characterized through their nature and the kind of output they provide. Dideoxy terminator sequencing developed by Sanger dominated for 30 years and was the workhorse used for the Human Genome Project. In 2005 the first 2nd generation sequencer was presented with an output orders of magnitude higher than Sanger sequencing and dramatically decreased cost. We are now at the dawn of the 3rd generation of sequencing systems.<br> Researchers in the field of genetics in Iran use this technology in their studies, but unfortunately our literature lacks proper Persian language resources. This review briefly describes the current high-throughput nucleotide sequencing platforms commercially available.<strong><span dir="RTL"></span></strong></p> تعیین توالی DNA, تعیین توالی با توان عملیاتی بالا, نسل دوم فناوری تعیین توالی, نسل سوم فناوری تعیین توالی DNA sequencing, High Throughput Nucleotide Sequencing, second generation sequencing, third generation sequencing 428 437 http://jabs.fums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1413-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Ghorbani Parsa فاطمه قربانی پارسا 100319475328460017752 100319475328460017752 No Department of Animal Biology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زیست‌شناسی جانوری، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mohammad Ali Hossein Pour Feizi محمد علی حسینپور فیضی pourfeizi@eastp.ir 100319475328460017753 100319475328460017753 Yes Department of Animal Biology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زیست‌شناسی جانوری، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران